02 grudnia 2025

Jak dbać o gumowy pasek (FKM, silikon, kauczuk), aby nie pękał i nie tracił koloru?

Paski gumowe i kauczukowe to naturalny wybór dla miłośników diverów oraz zegarków sportowych. Choć kojarzą się z nPiezniszczalnością, w rzeczywistości są to materiały organiczne lub polimerowe, które pod wpływem czynników zewnętrznych ulegają procesom starzenia. Nic tak nie psuje wyglądu luksusowego zegarka, jak zmatowiały, poszarzały lub – co gorsza – spękany pasek, który w każdej chwili może doprowadzić do upadku cennego czasomierza na beton.

W świecie horologii guma gumie nierówna. Inaczej starzeje się tani silikon, a inaczej zaawansowany fluorokauczuk (FKM) czy naturalny kauczuk. Jeśli chcesz, aby Twój pasek zachował elastyczność, głęboki kolor i fabryczny połysk przez lata, musisz poznać zasady jego konserwacji, które wykraczają poza zwykłe opłukanie go pod kranem. Oto kompleksowy poradnik dbania o paski polimerowe.

1. Rozpoznaj swój materiał: FKM, Kauczuk czy Silikon?

Zanim przejdziesz do czyszczenia, musisz wiedzieć, co nosisz na nadgarstku. Paski z gumy FKM (używane przez marki premium) są najbardziej odporne na chemię i temperaturę, ale nawet one mogą stracić elastyczność przy skrajnym zaniedbaniu. Kauczuk naturalny jest ceniony za zapach i komfort, ale jest najbardziej podatny na kruszenie pod wpływem promieni UV. Silikon z kolei najszybciej "łapie" kurz i tłuści się, co prowadzi do nieestetycznego świecenia się powierzchni.

Wiedza o materiale pozwala dobrać odpowiednią intensywność pielęgnacji. Pamiętaj, że każdy z tych materiałów nienawidzi kontaktu z alkoholem oraz silnymi rozpuszczalnikami, które nieodwracalnie wyciągają plastyfikatory z mieszanki gumowej, czyniąc pasek kruchym.

2. Sól i chlor – najwięksi wrogowie elastyczności

Paski gumowe uwielbiają wodę, ale nienawidzą osadów. Jeśli nurkowałeś w morzu lub korzystałeś z basenu, sól morska i chlor wnikają w mikropory paska. Po wyschnięciu kryształki soli działają jak papier ścierny przy każdym zgięciu paska, powodując mikropęknięcia.

Złota zasada to płukanie paska w letniej, słodkiej wodzie po każdym kontakcie z agresywnym środowiskiem. Nie używaj gorącej wody – wysoka temperatura może trwale odkształcić polimer. Delikatny strumień wody i osuszenie miękką ściereczką z mikrofibry to absolutna podstawa, która przedłuży życie paska o kilka sezonów.

3. Walka z odbarwieniami i "efektem tłustej plamy"

Częstym problemem, szczególnie w jasnych paskach, jest przejmowanie koloru od ubrań (np. od jeansów) oraz ciemnienie od potu i sebum. W przypadku pasków silikonowych pojawia się też problem "wyświecania" – pasek zaczyna wyglądać na tłusty, mimo że jest czysty.

Do mycia używaj wyłącznie mydła o neutralnym pH lub płynu do mycia naczyń o łagodnym składzie. Użyj miękkiej szczoteczki do zębów, aby dotrzeć do wewnętrznych karbowań i okolic teleskopów – to tam gromadzi się najwięcej naskórka, który staje się pożywką dla bakterii i przyczyną nieprzyjemnego zapachu. Unikaj szorstkich gąbek, które mogą zmatowić satynowe wykończenie paska.

4. Ochrona przed UV i "zespół suchej gumy"

Długotrwała ekspozycja na słońce to największy wróg pasków kauczukowych. Promieniowanie ultrafioletowe powoduje fotodegradację polimerów – pasek staje się twardy, traci swoją sprężystość i ostatecznie pęka w miejscach największego naprężenia (zazwyczaj przy klamerce).

Jeśli nie nosisz zegarka, nie zostawiaj go na nasłonecznionym parapecie. Przechowuj go w ciemnym, chłodnym miejscu. W przypadku bardzo drogich pasków z naturalnego kauczuku, niektórzy kolekcjonerzy stosują trik z minimalną ilością wysokiej jakości oleju silikonowego, aby "nawilżyć" strukturę, jednak przy nowoczesnych paskach FKM nie jest to konieczne, a wręcz niewskazane.

5. Uwaga na kosmetyki i perfumy

Mało kto zdaje sobie sprawę, że to, co nakładamy na skórę, bezpośrednio niszczy pasek. Kremy do opalania, olejki do brody, a przede wszystkim perfumy na bazie alkoholu to zabójstwo dla gumy. Zawarte w nich związki chemiczne wchodzą w reakcję z gumą, powodując jej lepkość lub trwałe odbarwienia.

Staraj się nie pryskać perfumami bezpośrednio na nadgarstek, na którym znajduje się zegarek. Odczekaj kilka minut, aż kosmetyki się wchłoną, zanim założysz czasomierz. Jeśli zauważysz, że pasek zrobił się "klejący", to znak, że doszło do powolnego rozpuszczania zewnętrznej warstwy polimeru – wtedy zazwyczaj jedynym ratunkiem jest wymiana na nowy egzemplarz.

Zadbany pasek to nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim bezpieczeństwa Twojego zegarka. Systematyczne czyszczenie i unikanie agresywnej chemii sprawi, że nawet po kilku latach guma będzie wyglądać jak w dniu zakupu.

Jednak nawet najbardziej elastyczny pasek nie uratuje zegarka, jeśli zawiedzie najsłabsze ogniwo łączące go z kopertą. Mało kto wie, że to właśnie wewnątrz gumowych pasków najszybciej dochodzi do korozji elementu, którego nie widać na pierwszy rzut oka, a którego awaria kończy się spektakularnym upadkiem zegarka na twarde podłoże. O tym, jak dbać o "ukryte zawieszenie" Twojego zegarka i jak często wymieniać teleskopy, przeczytasz w naszym kolejnym artykule na HORAUTHENTIC.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Czy gumowy pasek można wyparzać we wrzątku, aby go wyczyścić? Absolutnie nie. Wysoka temperatura może trwale zmienić strukturę polimeru, doprowadzić do jego skurczenia się lub utraty formy. Letnia woda z mydłem jest w zupełności wystarczająca.

Jak usunąć biały nalot z czarnego paska kauczukowego? Biały nalot to zazwyczaj osady wapienne z wody lub resztki mydła i naskórka. Najlepiej usunąć go roztworem wody z odrobiną octu (w proporcji 1:10), a następnie dokładnie spłukać czystą wodą. Ocet rozpuści kamień bez niszczenia gumy.

Czy paski FKM są lepsze od zwykłej gumy? Tak, fluorokauczuk (FKM) to materiał o znacznie wyższej gęstości i odporności. Nie przyciąga kurzu tak jak silikon, jest niemal całkowicie odporny na działanie UV i potu, a przy tym pozostaje niezwykle miękki i komfortowy na skórze.

Mój pasek zaczął pękać przy dziurkach. Czy można to skleić? Nie. Guma, która zaczęła pękać ze starości, nie nadaje się do naprawy. Każda próba klejenia jest nietrwała i stwarza ryzyko, że zegarek spadnie z ręki w najmniej oczekiwanym momencie. Taki pasek należy niezwłocznie wymienić.

Czy można używać kremu do rąk do konserwacji paska? Wręcz przeciwnie – tłuszcze i oleje zawarte w kremach mogą przyspieszyć degradację niektórych rodzajów gumy i sprawić, że pasek zacznie nieprzyjemnie pachnieć. Do konserwacji używaj wyłącznie czystej wody i łagodnych detergentów.

Chcesz dowiedzieć się, który producent oferuje najtrwalsze paski FKM na rynku? A może zastanawiasz się, jak dobrać kolor paska do tarczy swojego nurka? Napisz do nas, a pomożemy Ci odświeżyć wygląd Twojej kolekcji!