26 stycznia 2026

Zegarki typu „Field Watch” (Zegarki polowe): Surowy utylitaryzm, który przetrwał próbę czasu od okopów po miejską dżunglę

Zegarek polowy, czyli Field Watch, to merytorycznie najbardziej szczera i pozbawiona zbędnych ozdobników kategoria czasomierzy. Podczas gdy divery walczą z wodą, a piloty z nawigacją lotniczą, Field Watch został zaprojektowany dla żołnierza piechoty. Jego naturalnym środowiskiem jest błoto, kurz, wilgoć i ekstremalne wstrząsy pola walki.

Współczesna popularność zegarków polowych wynika z faktu, że są one uosobieniem estetyki militarnej i niezawodności. To zegarki, które mają być "przezroczyste" dla użytkownika – lekkie, czytelne w każdych warunkach i niemal niemożliwe do zniszczenia.

1. Geneza historyczna: Od kieszonki do „Dirty Dozen”

Ewolucja zegarka polowego jest nierozerwalnie związana z historią konfliktów zbrojnych XX wieku. Przejście od zegarków kieszonkowych do naręcznych zostało wymuszone przez potrzebę synchronizacji działań na polu bitwy.

Zegarki okopowe (Trench Watches): Podczas I wojny światowej żołnierze zaczęli dospawywać druciane uszy do zegarków kieszonkowych, aby móc nosić je na nadgarstku. Pozwalało to na sprawdzanie czasu bez puszczania karabinu. Często posiadały one metalowe osłony (kratki) chroniące szkiełko przed odłamkami.
Standard A-11: Amerykańska specyfikacja z czasów II wojny światowej, która zdefiniowała "zegarek, który wygrał wojnę". Musiał posiadać czarną tarczę z białymi cyframi, funkcję stop-sekundy (do precyzyjnej synchronizacji) oraz być odporny na kurz i wodę.
Dirty Dozen: W 1945 roku brytyjskie Ministerstwo Obrony zamówiło zegarki u 12 producentów (m.in. Omega, Longines, IWC). Musiały one spełniać rygorystyczne wymogi W.W.W. (Wrist Watch Waterproof). To właśnie te modele ustanowiły kanon wyglądu współczesnego Field Watcha.

2. Cechy konstrukcyjne: Merytoryczne uzasadnienie formy

Każdy detal w zegarku polowym ma za zadanie zwiększyć szansę na przetrwanie i ułatwić odczyt danych w stresie bojowym.

Matowe wykończenie koperty: Klasyczne field watche są piaskowane (bead-blasted) lub szczotkowane. Powód jest merytorycznie prosty: zegarek nie może odbijać promieni słonecznych (tzw. "zajączków"), które mogłyby zdradzić pozycję żołnierza snajperowi przeciwnika.
Tarcza z podziałką 13-24 (Military Time): Charakterystyczną cechą wielu modeli (szczególnie amerykańskich, jak Hamilton Khaki) jest dodatkowy, mniejszy krąg cyfr odpowiadający godzinom od 13 do 24. W wojsku nie operuje się systemem AM/PM, co eliminuje błędy w komunikacji przy raportowaniu działań całodobowych.
Wysoki kontrast i brak komplikacji: Zegarek polowy rzadko posiada chronograf czy fazy księżyca. Tarcza musi być maksymalnie czytelna, z wyraźnymi cyframi arabskimi. Funkcja daty jest dopuszczalna, ale wielu purystów preferuje wersje "no-date" dla zachowania idealnej symetrii i czytelności.
Pasek typu NATO: Oryginalnie paski te były wykonane z nylonu. Ich merytoryczną przewagą jest system podwójnego zabezpieczenia. Jeśli jeden teleskop (pin) pęknie, zegarek nadal trzyma się na drugim, zapobiegając zgubieniu instrumentu w gęstych zaroślach.

3. Współczesny renesans: Dlaczego Field Watch jest tak modny?

W 2026 roku Field Watch stał się idealnym zegarkiem typu GADA (Go Anywhere, Do Anything). Jego sukces opiera się na trzech filarach:

Wszechstronność: Pasuje zarówno do t-shirtu i jeansów, jak i do bardziej surowego stylu casual (kurtki typu Field Jacket, flanele).
Kompaktowość: W przeciwieństwie do ogromnych diverów czy pilotów, zegarki polowe mają zazwyczaj średnicę 36-38 mm. Są smukłe i nie przeszkadzają w codziennych czynnościach.
Autentyczność: Kupując markę taką jak Hamilton, CWC czy Marathon, użytkownik otrzymuje produkt z realnym rodowodem wojskowym, co buduje silną więź emocjonalną z przedmiotem.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o zegarki polowe (Field Watches)

Czy mechanizm kwarcowy czy automatyczny jest lepszy w Field Watchu? Z merytorycznego punktu widzenia żołnierza – kwarc. Jest bardziej odporny na wstrząsy (np. odrzut broni) i precyzyjniejszy. Jednak kolekcjonerzy zazwyczaj wybierają mechanizmy automatyczne lub z naciągiem ręcznym (jak Hamilton Khaki Field Mechanical), aby zachować historyczny charakter urządzenia i poczuć fizyczną więź z maszyną poprzez codzienne nakręcanie.
Jaka wodoszczelność jest standardem w tej kategorii? Większość zegarków polowych oferuje 5 ATM (50m) lub 10 ATM (100m). Choć nie są to parametry do nurkowania, 100m pozwala na swobodne pływanie i pokonywanie przeszkód wodnych. Warto jednak pamiętać, że oryginalne zegarki militarne z czasów wojny wietnamskiej były projektowane jako "jednorazówki" o minimalnej szczelności, co dziś uległo znacznej poprawie.
Szkło mineralne, hesalitowe czy szafir – co wybrać do terenu? Historycznie stosowano akryl (hesalit), ponieważ nie rozpryskuje się na drobne kawałki przy silnym uderzeniu (co chroni oczy żołnierza). Jednak w dzisiejszym użytkowaniu szafir jest bezkonkurencyjny. W lesie czy górach bardzo łatwo o zarysowanie szkła o skałę lub gałęzie, a szafir jako jedyny daje gwarancję braku rys.
Czy Field Watch nadaje się do garnituru? Z merytorycznego punktu widzenia etykiety – nie. Surowe, matowe wykończenie i nylonowy pasek gryzą się z formalną tkaniną wełnianą. Można go jednak "ucywilizować" zakładając wysokiej jakości skórzany pasek typu vintage, co pozwoli mu odnaleźć się w biurowym stylu smart casual.
Dlaczego wskazówka sekundowa w moim Field Watchu "haczy" lub nie trafia w indeksy? Jeśli posiadasz model kwarcowy z niższej półki, jest to częste zjawisko wynikające z luzów w przekładniach. W modelach mechanicznych sekundnik płynie gładko. Warto jednak zauważyć, że w zegarku polowym priorytetem jest trwałość osi, a nie mikroskopijna precyzja trafiania w kreskę, co jest merytorycznie akceptowalne w tej klasie sprzętu.